Stan nietrzeźwości: ile to promili?
Powyżej 0,5 promila we krwi albo powyżej 0,25 mg/dm³ w wydechu. To pojęcie z ustawy. Nie opisuje tego, jak ktoś wygląda.
Spis treści
Odpowiedź
Stan nietrzeźwości zachodzi, gdy alkohol we krwi przekracza 0,5 promila, w wydychanym powietrzu przekracza 0,25 mg/dm³ albo zawartość alkoholu do takiego stężenia prowadzi. Można czuć się dobrze i być w tym stanie, a kierowca odpowiada wtedy za przestępstwo.
Definicja w ustawie
Pojęcie pojawia się w dwóch miejscach, a treść jest w obu praktycznie taka sama. Kodeks karny, art. 115 §16:
Stan nietrzeźwości w rozumieniu tego kodeksu zachodzi, gdy: 1) zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,5 promila albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość lub 2) zawartość alkoholu w 1 dm³ wydychanego powietrza przekracza 0,25 mg albo prowadzi do stężenia przekraczającego tę wartość.
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości, art. 46 ust. 3, mówi to samo innymi słowami. Ta sama ustawa w ust. 2 definiuje niższy próg, czyli stan po użyciu alkoholu.
Stan po użyciu a stan nietrzeźwości
| Porównanie | Stan po użyciu | Stan nietrzeźwości |
|---|---|---|
| Krew | Od 0,2 do 0,5 promila | Powyżej 0,5 promila |
| Wydech | Od 0,1 do 0,25 mg/dm³ | Powyżej 0,25 mg/dm³ |
| Kierowca auta | Wykroczenie, art. 87 §1 KW | Przestępstwo, art. 178a §1 KK |
| Rowerzysta | Wykroczenie, art. 87 §2 KW | Wykroczenie, art. 87 §1a KW |
Potocznie mówi się też o „stanie wskazującym na spożycie”. W przepisach o prowadzeniu pojazdów liczą się dwa pojęcia z tabeli i konkretne liczby. Jak się czujesz, nie ma tu znaczenia, a rano po mocnym wieczorze samopoczucie bywa szczególnie mylące.
Ile piw daje które stężenie, policzyliśmy na stronie o dopuszczalnych promilach.
Co znaczy „prowadzi do”
Alkohol nie pojawia się we krwi od razu. Po ostatnim łyku stężenie może jeszcze przez pewien czas rosnąć. Dlatego ustawa mówi nie tylko o tym, ile alkoholu jest we krwi w danej chwili, ale też o zawartości, która do przekroczenia progu prowadzi. Niski odczyt tuż po wypiciu sam nie zamyka sprawy.
Ta sama krzywa ma drugą stronę. Długo po ostatnim piwie stężenie nadal może być ponad progiem. O tym, ile to trwa przy różnej masie ciała, jest tabela czasu trzeźwienia.
Krew i wydech
Przepis podaje dwa osobne progi i łączy je słowem „lub”. Alkomat na drodze mierzy wydech w mg/dm³, a badanie krwi daje promile. Oba progi są dokładne, ale nie są swoim przeliczeniem: relacja między krwią a oddechem różni się u ludzi. Domowy odczyt możesz orientacyjnie zamienić w przeliczniku promili.
Badanie może polegać w szczególności na pobraniu krwi przez osobę z odpowiednimi kwalifikacjami (art. 47 ust. 1 ustawy o wychowaniu w trzeźwości).
Gdzie to ma znaczenie
- Prowadzenie pojazdu mechanicznego. Przestępstwo z art. 178a KK. Szczegóły: kary za jazdę po alkoholu.
- Dopuszczenie kogoś do jazdy. Kto wbrew szczególnemu obowiązkowi dopuszcza do prowadzenia osobę w stanie nietrzeźwości, odpowiada z art. 179 KK: grzywna, ograniczenie wolności albo pozbawienie wolności do 2 lat.
- Czynności zapewniające bezpieczeństwo ruchu. Pełnienie ich w stanie nietrzeźwości to art. 180 KK: od 3 miesięcy do 5 lat.
- Odpowiedzialność karna w ogóle. Ktoś, kto sam wprawił się w taki stan, a mógł przewidzieć jego skutek, nie powoła się na ograniczoną poczytalność (art. 31 §3 KK).
- Doprowadzenie do izby wytrzeźwień. Dotyczy osoby w stanie nietrzeźwości, która daje powód do zgorszenia w miejscu publicznym lub w zakładzie pracy albo zagraża życiu lub zdrowiu swojemu lub innych. Może też zostać doprowadzona do placówki, podmiotu leczniczego albo miejsca zamieszkania (art. 40 ustawy o wychowaniu w trzeźwości).
- Ubezpieczenie. Po szkodzie w tym stanie ubezpieczyciel może żądać od kierowcy zwrotu odszkodowania wypłaconego z OC (art. 43 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).
Źródła
- Kodeks karny
- Ustawa o wychowaniu w trzeźwości
- Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
- Kodeks wykroczeń