Przepadek pojazdu za jazdę po alkoholu

Odpowiedź

Przepadek orzeka sąd. Przepisy art. 44b KK obowiązują w tym brzmieniu od 29 stycznia 2026. Od 1,5 promila lub 0,75 mg/dm³ orzeczenie jest obowiązkowe, „chyba że zachodzi wyjątkowy wypadek”.

Kiedy sąd orzeka

Takiego progu jak 1,0 promila dla recydywy w przepisach nie ma. Przepadek dotyczy skazania, więc przy stanie po użyciu z art. 87 KW ten przepis nie działa. Obejmuje też jazdę w czasie zakazu (art. 244 KK) oraz nielegalne wyścigi i rażącą jazdę z art. 178c i 178d KK.

Tymczasowe zajęcie auta

Przy przestępstwie, za które orzeka się przepadek z art. 44b §1a KK, czyli od 1,5 promila lub 0,75 mg/dm³, policja dokonuje tymczasowego zajęcia pojazdu, który sprawca wtedy prowadził (art. 295 §1a Kodeksu postępowania karnego, w tym brzmieniu od 29 stycznia 2026). Przepis mówi „dokonuje”, nie „może”. Samochód trafia więc pod zajęcie jeszcze przed wyrokiem. Zajęcie upada, jeśli w ciągu 7 dni nie zapadnie postanowienie o zabezpieczeniu majątkowym (§4). To nie jest przepadek, bo o nim orzeka później sąd.

Przy niższych stężeniach policja może zająć mienie podejrzanego na zasadach ogólnych, gdy jest obawa, że zostanie usunięte (art. 295 §1).

Art. 295 §1a nie pyta o własność auta, a art. 44b §5 pkt 1 KK wyklucza przepadek pojazdu, który nie był wyłączną własnością sprawcy. Czy policja zajmie wtedy takie auto i na jak długo, ustawa wprost nie rozstrzyga, a orzeczenia na ten temat nie znaleźliśmy. Gdy dotyczy to leasingu albo cudzego samochodu, porozmawiaj z prawnikiem od razu po zatrzymaniu.

1,5 promila: ile to piw?

Ten próg wydaje się daleki, ale nie dotyczy tylko skrajnych przypadków. Poniżej typowy szczyt według naszego modelu po dużych piwach 0,5 l, 5%, po jednym na pół godziny, po lekkim posiłku.

To wartości typowe, a nie próg do sprawdzania na sobie. U konkretnej osoby wynik bywa wyraźnie wyższy. Model daje szacunek, a sąd opiera się na badaniu.

Pojazd nie tylko mój

Gdy pojazd nie był wyłączną własnością sprawcy, na przykład jest w leasingu lub współwłasności, przepadku nie orzeka się, a sąd orzeka nawiązkę od 5 000 do 500 000 zł (art. 44b §5 pkt 1 i §6 KK). Gdy przepadek nie jest możliwy lub celowy, na przykład po zbyciu lub zniszczeniu pojazdu, sąd może orzec taką nawiązkę (§5 pkt 2 i §6). Dawne przepisy o równowartości pojazdu, §2–4, zostały uchylone.

Typowe sytuacje

Liczy się własność w czasie popełnienia przestępstwa (art. 44b §5 pkt 1 KK). Kwotę nawiązki ustala sąd, a szerokie widełki oznaczają, że może ona przekroczyć wartość auta. Tabela streszcza treść ustawy. Czy konkretny pojazd był wyłączną własnością kierowcy, rozstrzyga sąd na podstawie dokumentów.

Wyjątkowy wypadek

Ustawa mówi o wypadku „uzasadnionym szczególnymi okolicznościami”, ale nie wylicza, jakie to okoliczności. Nie ma listy, na której wystarczy się znaleźć. Ocena należy do sądu w konkretnej sprawie, a kierowca nie powinien liczyć na ten wyjątek z góry.

Trybunał Konstytucyjny ma w toku sprawy P 8/25 i P 2/26 dotyczące przepadku, ale odnoszą się one do brzmienia sprzed 29 stycznia 2026 (stan na 3 listopada 2026).

Spowodowanie wypadku

Art. 178 §1 i §1a KK stosują tę samą logikę: sąd może orzec przepadek, a od 1,5 promila orzeka go, poza wyjątkowymi wypadkami. Kary za sam wypadek w tym stanie opisujemy przy art. 178a KK.

Co jest nieaktualne

• „Bezwzględna konfiskata”: ustawa dopuszcza wyjątkowy wypadek.
• „Konfiskata od 1,0 promila” i „przy wypadku od 0,5 promila”: art. 44b KK ich nie wymienia.
• „Przepadek z art. 178a §5”: ten paragraf jest uchylony, a podstawą jest art. 44b KK.

Źródła

• Kodeks karny
• Kodeks postępowania karnego, zmiana z 2025
• Kodeks postępowania karnego, tekst jednolity z 2026
• Uzasadnienie projektu, druk sejmowy 1451
• Wokanda Trybunału Konstytucyjnego

Liczby promili pochodzą z naszego modelu, a nie z ustawy.