Art. 87 KW: jazda po użyciu alkoholu

Odpowiedź

Art. 87 Kodeksu wykroczeń dotyczy jazdy po użyciu alkoholu, czyli od 0,2 do 0,5 promila we krwi lub od 0,1 do 0,25 mg/dm³ w wydechu. Kierowcy pojazdu mechanicznego grozi areszt albo grzywna od 2 500 zł oraz obowiązkowy zakaz prowadzenia.

Treść przepisu

§ 1. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi pojazd mechaniczny w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym, podlega karze aresztu albo grzywny nie niższej niż 2500 złotych.

§ 1a. Tej samej karze podlega, kto, znajdując się w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub w strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1.

§ 2. Kto, znajdując się w stanie po użyciu alkoholu lub podobnie działającego środka, prowadzi na drodze publicznej, w strefie zamieszkania lub strefie ruchu inny pojazd niż określony w § 1, podlega karze aresztu albo karze grzywny nie niższej niż 1000 złotych.

§ 3. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1 orzeka się zakaz prowadzenia pojazdów.

§ 4. W razie popełnienia wykroczenia określonego w § 1a lub 2 można orzec zakaz prowadzenia pojazdów innych niż określone w § 1.

Paragraf po paragrafie

Przy każdym z tych paragrafów zamiast grzywny może być areszt od 5 do 30 dni (art. 19 KW). Górne granice grzywny wynikają z art. 24 KW: wyższy pułap 30 000 zł ustawa przewiduje tylko dla §1, a dla pozostałych zostaje ogólne 5 000 zł.

Gdzie są granice

Równo 0,2 promila albo równo 0,1 mg/dm³ to już stan po użyciu, bo ustawa mówi „od”. Równo 0,5 promila albo 0,25 mg/dm³ to jeszcze ten sam stan, a przestępstwo z art. 178a KK zaczyna się dopiero powyżej tych wartości (art. 46 ustawy o wychowaniu w trzeźwości).

Nie opieraj jednak planów na setnych częściach promila. Ustawa liczy też zawartość alkoholu, która do takiego stężenia prowadzi, a kalkulator ani domowy alkomat nie zastąpią badania. Jeśli prawo jazdy masz w okresie próbnym, zakaz zaczyna się już powyżej 0,0.

Samochód, czyli §1

• Mandatu nie ma. Gdy trzeba orzec zakaz prowadzenia, grzywny nie nakłada się mandatem (art. 96 §2 Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia). O karze decyduje sąd.
• Zakaz od 6 miesięcy do 3 lat. Sąd określa, jakich pojazdów dotyczy, a okres zatrzymania prawa jazdy zalicza się na jego poczet (art. 29 KW).
• 15 punktów karnych (rozporządzenie o punktach karnych, poz. A 03).
• Nie tylko droga publiczna. W §1 nie ma mowy o drodze publicznej, są słowa „w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym”. To obejmuje też na przykład łódź z silnikiem.

Rower i hulajnoga

Jazda na rowerze po alkoholu to wciąż wykroczenie, także powyżej 0,5 promila. Nie ma tu przestępstwa z art. 178a, punktów karnych ani przepadku, ale minimalna grzywna to 1 000 zł lub 2 500 zł, zależnie od stężenia.

Rower ze wspomaganiem nadal jest rowerem, jeśli napęd działa przy pedałowaniu, ma do 48 V i do 250 W mocy ciągłej, a moc spada do zera po przekroczeniu 25 km/h (art. 2 pkt 47 Prawa o ruchu drogowym). Pojazd mocniejszy i szybszy nie mieści się w tej definicji.

Hulajnoga elektryczna to najtrudniejszy przypadek. Sąd Najwyższy w wyroku z 22 lutego 2023 r. (III KK 13/22) uznał, że hulajnoga o silniku zbliżonym do roweru ze wspomaganiem, którą można też odpychać nogą, nie jest pojazdem mechanicznym w rozumieniu Kodeksu karnego. To ocena konkretnej konstrukcji i jest krytykowana, bo nowe hulajnogi potrafią mieć dużą moc. Przy wysokim stężeniu i mocnym pojeździe nie zakładaj z góry, że skończy się na wykroczeniu.

Hulajnoga bez silnika i inne pojazdy poruszane siłą mięśni należą do §1a i §2. Przepisy te obejmują drogę publiczną, strefę zamieszkania i strefę ruchu.

Co dzieje się potem

Policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem już przy uzasadnionym podejrzeniu (art. 135 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa o ruchu drogowym). Orzeczony zakaz prowadzi do decyzji starosty o cofnięciu uprawnień, a gdy zakaz trwał dłużej niż rok i od cofnięcia minął ponad rok, powrót wymaga kontrolnego sprawdzenia kwalifikacji (art. 103 ustawy o kierujących pojazdami).

W okresie próbnym wykroczenie z art. 87 §1 ma dodatkowe skutki, opisane przy limicie 0,0 promila. Gdy po alkoholu dojdzie do szkody, ubezpieczyciel może żądać zwrotu odszkodowania wypłaconego z OC, także przy stanie po użyciu (art. 43 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych).

Jazda wbrew zakazowi orzeczonemu przez sąd to już przestępstwo: od 3 miesięcy do 5 lat (art. 244 KK). Pełny przegląd skutków przy każdym wyniku: kary za jazdę po alkoholu.

Źródła

• Kodeks wykroczeń
• Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia
• Rozporządzenie o punktach karnych
• Ustawa o kierujących
• Kodeks karny
• Ustawa o wychowaniu w trzeźwości
• Prawo o ruchu drogowym
• Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych
• M. Burtowy, glosa do III KK 13/22