Alkomat z atestem: co to znaczy

Czy alkomat z atestem istnieje

„Z atestem” to hasło handlowe, a nie urzędowa kategoria. Tego słowa nie ma w rozporządzeniu o badaniach na alkohol, Prawie o miarach ani w ustawie o trzeźwości. Liczy się to, kto wydał dokument i co w nim sprawdzono.

Nie znaleźliśmy też źródła, w którym policja poleca albo certyfikuje konkretny domowy alkomat. To wynik naszego szukania, nie dowód, że nigdzie nie ma takiego dokumentu. Jeśli sprzedawca twierdzi inaczej, poproś, żeby go pokazał.

Co znaczą hasła ze sklepu

Na stronie sklepu wszystkie brzmią podobnie. W praktyce każde znaczy coś innego.

Hasła używane przy sprzedaży alkomatów
Hasło	Co wiemy	Zapytaj
„Z atestem”, „atest policyjny”	W sprawdzonych przepisach takiego dokumentu nie ma.	Kto go wydał i czy mogę zobaczyć skan?
„Taki czujnik jak w policji”	Policja używa urządzeń działających w podczerwieni albo elektrochemicznie. Ten sam rodzaj czujnika to jeszcze nie to samo urządzenie ani te same badania.	Jakie badania przeszedł ten model?
„Kalibracja w cenie”	Definicję ustawową znaleźliśmy tylko dla blokady alkoholowej: wzorcowanie oraz regulacja urządzenia. Kalibracja alkomatu to zwykle sama regulacja w serwisie.	Co dokładnie zrobicie, jak często i za ile?
„Świadectwo wzorcowania”	Mówi, jak bardzo wskazania różnią się od wzorca w wybranych punktach. Nie musi mówić, że urządzenie jest dobre.	Przy jakich stężeniach i kto je wystawił?
„Zgodny z EN 16280”	To norma dla testerów do powszechnego użytku. Według opisów jej zakresu takie wyniki nie służą do podważania wyników urządzeń dowodowych.	Kto to sprawdził i jaki jest numer dokumentu?

Cztery rodzaje urządzeń

Główny Urząd Miar dzieli je według zastosowania. Każdy rodzaj ma inne wymagania, więc porównywanie domowego alkomatu z policyjnym to trochę jak porównywanie wagi łazienkowej z aptekarską.

Do celów dowodowych. Wymagania opisuje międzynarodowe zalecenie OIML R126.
Do badań wstępnych. Szybkie sprawdzenie, czy trzeba badać dalej. Norma PN-EN 15964.
Do użytku powszechnego. To właśnie alkomaty domowe. Norma PN-EN 16280.
Blokady alkoholowe. Montowane w samochodach. Normy PN-EN 50436.

Urząd opisuje te grupy jako przyrządy z jednorazowym ustnikiem, a dla alkomatów bez ustnika nie zna dokumentu z wymaganiami. Policja używa takich urządzeń do testów wstępnych, a właściwy wynik daje badanie z ustnikiem. Urządzenie bez ustnika nie ma więc dokumentu, z którym można je porównać.

2 z 11 testerów spełniło kryteria

2 z 11typów testerów spełniło przyjęte kryteria w badaniach Głównego Urzędu Miar z 2014 roku. Z pięciu probierzy trzeźwości nie spełnił ich żaden.

Dane mają już swoje lata, a urząd nie podaje modeli, więc nie mówią nic o urządzeniu, które masz w koszyku. Pokazują za to coś innego. Rynek jest bardzo nierówny, a sam urząd pisze wprost o zalaniu go urządzeniami o nieustalonej jakości.

Czy urządzenia w policji mają atest?

Urządzenia policyjne też nie mają atestu. Od 1 stycznia 2008 analizatory wydechu nie podlegają w Polsce legalizacji ani zatwierdzeniu typu. Główny Urząd Miar uważa to za problem i opowiada się za przywróceniem kontroli.

W praktyce użytkownicy regularnie wzorcują swoje urządzenia, a według urzędu sądy uznają takie świadectwa za wystarczające. Biegli zalecają wzorcowanie co najmniej co 6 miesięcy i dołączanie kopii świadectwa do protokołu przy wyniku dodatnim. To zalecenie, a nie przepis, choć bywa powtarzane jak przepis.

Przepisy określają za to, jak ma wyglądać samo badanie: jaką metodą, po ilu minutach i ile pomiarów. Tego domowy alkomat nie zrobi za Ciebie. Jakie modele wymieniają dokumenty policji i czym różnią się od domowych, opisujemy przy alkomacie policyjnym.

Jak nie oszukać się przy pomiarze

Nawet dobry alkomat można użyć źle. Te zasady biorą się z tego, jak wygląda badanie oficjalne.

Odczekaj co najmniej 15 minut po ostatnim łyku i papierosie. Tyle wymaga rozporządzenie, bo alkohol w ustach zawyża wynik.
Zmierz dwa razy. Przy oficjalnym badaniu wynik powyżej zera zawsze oznacza kolejny pomiar.
Pamiętaj, że wynik może rosnąć. Alkohol wchłania się jeszcze jakiś czas po ostatnim napoju. Niski odczyt tuż po piciu nic nie obiecuje.
Sprawdź jednostkę. Policja podaje miligramy na decymetr sześcienny, a domowe urządzenia często promile. Przelicznik pokaże, ile to jest.
Nie traktuj zera jak zgody. Domowy odczyt to wskazówka, a nie badanie.

Czy domowy wynik coś daje przy kontroli?

Własny alkomat w schowku nie zmieni wyniku kontroli. Domowy pomiar nie jest badaniem z rozporządzenia. Nie znaleźliśmy przepisu, który dawałby mu moc dowodową, ani takiego, który wprost go wyklucza, dlatego nie obiecujemy, jak potraktuje go sąd.

Przy kontroli możesz zażądać badania krwi i weryfikacji urządzeniem na podczerwień. Pełna lista jest przy alkomacie policyjnym.

Progi, od których zaczyna się wykroczenie i przestępstwo, opisujemy na stronie ile promili można mieć w Polsce.

Jaki alkomat kupić: pięć pytań przed zakupem

Kto wydał dokument? Nazwa instytucji i numer, który da się sprawdzić.
Czego dokładnie dotyczy? Tego egzemplarza, typu urządzenia, a może tylko czujnika.
Przy jakich stężeniach sprawdzono? Świadectwo ma sens przy wartościach, które Cię interesują, na przykład 0,10 i 0,25 mg/dm³.
Jaka norma? Pełny numer i rok, a nie samo słowo „zgodny”.
Co po zakupie? Kto robi kalibrację alkomatu, jak często i ile to kosztuje.

Gdy sprzedawca nie umie odpowiedzieć na te pytania, to wystarczający powód, by szukać dalej.

Pytania, które padają najczęściej

Czy policja poleca jakiś model?

Nie znaleźliśmy takiego zalecenia. Jeśli sklep pisze „polecany przez policję”, poproś o źródło.

Czy droższy znaczy dokładniejszy?

Nie wiemy. W materiałach urzędu nie ma cen ani rankingu modeli, a badań łączących cenę z dokładnością nie sprawdzaliśmy.

Czy domowy alkomat wystarczy zamiast kalkulatora?

To dwie różne rzeczy. Alkomat coś mierzy, ale z własnym błędem. Kalkulator niczego nie mierzy, ale pozwala zaplanować wieczór z wyprzedzeniem. Żadne z nich nie jest zgodą na jazdę.

Skąd to wiemy

Przewodnik GUM, 2022
Zasady pomiarów i opiniowania, 2023
Rozporządzenie o badaniach na zawartość alkoholu
Prawo o miarach
Rozporządzenie o przyrządach pomiarowych
Ustawa o wychowaniu w trzeźwości
Prawo o ruchu drogowym

Normę EN 16280 znamy z opisów zakresu w katalogach norm, bo jej pełny tekst jest płatny.